به آن حضرت را داشتند و بخش عمدهء روابط شيعيان با ايشان از طريق وكيلان امام صورت مىگرفت . از سوى ديگر امام يازدهم عليه السّلام به سبب جوّ اختناق‌آميزى كه از طرف عباسيان ايجاد شده بود و خطرى كه جان امام دوازدهم ( عج ) را تهديد مىكرد ، نسبت به اعلام امامت ايشان به‌طور علنى و عمومى ، جوانب احتياط را رعايت كرده و اين امر را ، جز از برخى افراد ، پنهان مىداشت . بديهى است كه در اين شرايط ، تشخيص جانشين امام يازدهم عليه السّلام امرى دشوار و پيچيده بود . علاوه براين ، اقدامات حكومت عباسى براى دست‌يابى فرزند امام يازدهم و يا يافتن اثر و نشانه‌اى از وجود فرزندى براى آن حضرت ، شمار اندكى از شيعيان را كه از ولادت و امامت حضرت مهدى ( عج ) آگاه بودند ناگزير به در پيش گرفتن تقيه مىساخت . اين مسائل دست به دست هم داده تا در كنار امورى چون جهالت ، جاه‌طلبى و كسب شهرت ، زمينه را براى ظهور مدعيان دروغين و طرح ادعاهاى بىاساس در مسأله امامت و در نتيجه پيدايش فرقه‌هاى جديد فراهم مىكرد . اين در حالى بود كه امام عسكرى عليه السّلام علىرغم رعايت تقيهء شديد ، در مسألهء امامت و جانشينى بعد از خود ، شمارى از اصحاب خاص و وكيلانش را از اين امر آگاه نموده بود . پيشتر دربارهء عملكرد امام عليه السّلام در اين زمينه سخن گفتيم . باتوجه به اين امور و شرايط خاص زمانى ، اين پيش‌بينى از سوى ديگر امامان عليهم السّلام نيز صورت گرفته بود و لذا نسبت به معرفى مهدى ( عج ) و تأكيد بر وجود ايشان و بازگو كردن نشانه‌ها و صفات آن حضرت اقدام كرده بودند ، به‌طورى كه در روايات بسيارى كه از ايشان نقل شده و در كتاب‌هايى كه در همان زمان ، در اين موضوع ، به رشته تحرير درآمده ، تأكيد شده بود كه امام دوازدهم ( عج ) فرزند امام حسن عسكرى عليه السّلام است و حتى نام و لقب و صفات او ذكر گرديده و از وقوع غيبت آن حضرت خبر داده شده بود . باتوجه به اين اطلاعاتى كه از پيش توسط امامان